Ik ben een groot voorstander van het ‘paperless office’, een papiervrije werkomgeving. Zakelijk hebben wij dan ook bijna alle papier verbannen en werken we dus veel vanaf een scherm. Dat brengt ook een hoop met zich mee. Dat is niet altijd even gemakkelijk. Breedbeeldschermen veel ruimte voor vensters, maar weinig comfort bij het lezen. En met alle eye-candy wordt geconcentreerd lezen steeds moeilijker. Hier wat tips om het aangenamer te maken.

Lange regels lezen niet fijn! Dus werk ik maar hoogst zelden met tekst in een gemaximaliseerd venster. De optie maximaliseren in Windows was destijds (Windows 3.1, 640×480 VGA scherm, 16 kleuren, weet u nog?) een handige optie om het scherm optimaal te gebruiken. Het 14″ scherm met 4:3 verhouding had niet zoveel nuttige leeslengte en resolutie dat zinnen te lang werden. En met maximaliseren kreeg je een paar extra pixels vrij (de rand van het venster vervalt) die je goed kon gebruiken voor je WYSIWYG met wel 20 knoppen in de balk.

Hoe anders is het tegenwoordig: 22″ schermen, 16:9 beeldverhouding, resoluties van 1920×1080 pixels… Was op een 14″ scherm de breedte 28cm, een 22″ breedbeeldscherm is ruim 48cm breed! De ogen moeten dus een behoorlijke afstand afleggen om van voor naar achter over een regel te gaan als het scherm gemaximaliseerd wordt. Bedenk dat in kranten en tijdschriften de regellengte tot minder dan 10cm beperkt wordt! Het is dus geen goed idee om over de volle breedte te lezen.

Hoge resolutie is beter! Sommige mensen (opvallend veel 50+) hebben een lagere resolutie op hun scherm ingesteld, omdat anders ‘de lettertjes zo klein zijn’. Dat is jammer, want daarmee neemt de (en daarmee leesbaarheid) van de letters af. Zeker met een LCD monitor met een digitale aansluiting (waar pixels eigenlijk 1:1 gemapped zouden moeten worden met de videokaart voor de optimale ) gaat de zo ver achteruit dat rustig lezen onmogelijk is. Pak liever het probleem aan door de oorzaak (te kleine font voor de schermresolutie) aan te pakken. Kies dus in Windows liever ‘Grote Letterype’ thema’s. Helaas kunnen niet alle programma’s hier nog goed mee overweg, maar meestal is daar wel een mouw aan te passen.

Met een hoge resolutie en een LCD scherm is ook Cleartype te gebruiken. Hiermee worden letters nog scherper (en rustiger) weergegeven, wat het lezen weer aangenamer maakt. Hoe hoger de resolutie, hoe minder Cleartype hoeft te doen om de letters van scherpe randen te voorzien.

Over letters met scherpe randen gesproken: het helpt vreselijk als een lettertype geschikt is voor weergave op een scherm. Fonts zoals Verdana doen het aanmerkelijk beter dan Times New Roman. En wil je een schreef-lettertype gebruiken (een ‘serif font’), dan is Georgia een goede optie. Drukletter zijn nu eenmaal wat anders dan scherm-letters. Veel verschil tussen ‘dun’ en ‘dik’ in een letter ziet er chique uit, maar komt op een scherm de leesbaarheid niet ten goede (trouwens bij een kleine drukletter ook niet…)

Contrast is belangrijk, en dan bedoel ik een goed contrast, niet noodzakelijkerwijs een HOOG contrast. Zwart op wit (zo zit ik nu te typen)  is eigenlijk niet optimaal. Een donkere ondergrond met een niet te felle grijze letter is rustiger. Zorg in ieder geval dat je bureaublad donker is en haal alle overbodige vensters (en ikonen) weg uit je beeld. (TIP: verberg ze achter je werkvenster!) Kijk maar eens hoe ‘’ en ‘′ dat doen! Zorg ook voor goede verlichting op je kantoor, zonder spiegeling in je scherm (ik hou niet van glossy schermen, ondanks hun betere kleurweergave…). TIP: draai je contrast en helderheid eens wat minder hoog als je veel moet lezen!

Lees je veel PDF bestanden? Zoek eens uit wat Adobe Reader kan om op jouw scherm het best leesbare plaatje te leveren. Twee pagina’s in één scherm kan handig zijn en overzicht geven, maar alleen als je resolutie hoog genoeg is om een leesbare letterhoogte over te houden. Met de zoom-factor kun je een mooie tussen leesbaarheid en overzicht. De optie ‘online lezen’ kan daarbij ook al helpen. Afhankelijk van het document kan het bij Adobe Reader juist wel handig zijn om twee pagina’s te tonen en op ‘volledig scherm’ te werken. In de praktijk lees ik zo echter maar zelden. Een vertikaal scherm is misschien wel de beste oplossing als je veel papier-PDF leest op je computer. TIP: dit kun je vaak gewoon instellen in je video-driver en de betere schermen laten zich eenvoudig draaien!

eReaders zijn beter! Ik heb er helaas nog niet veel ervaring mee, maar uitgaande van wat ik gezien heb met eInk schermen, is het lezen op zo’n ding prettiger. Beperkt contrast, weinig licht, grote scherpte en niet te lange regels (maar een hoog scherm!) zijn hier de key features die voor leesbaarheid zorgen. Probeer daarom dit te realiseren op je desktop computer!