Het is niet zo makkelijk om UbuntuStudio te installeren, behalve als je je het volgende realiseert: UbuntuStudio is gewoon een ‘metapackage’ bovenop een normale ‘Ubuntu’. Dus heb ik het volgende gedaan:

- Installeer Ubuntu (10.4 in dit geval, AMD64 versie) via een USB stick. De handleiding hoe staat op de Ubuntu website
- Installer het pakket ubuntustudio-audio, ubuntustudio-desktop en alles van ubuntustudio dat je verder aantrekkelijk lijkt (plugins en zo)
- installeer de REALTIME KERNEL (rt) Ik weet niet of dit noodzakelijk is, maar een RT kernel zal beter werken met JACK (lagere ‘latency’) en andere tijd-kritische applicaties. Dus voorlopig gebruik ik die in plaats van de standaard kernel

Lange regels lezen niet fijn! Dus werk ik maar hoogst zelden met tekst in een gemaximaliseerd venster. De optie maximaliseren in Windows was destijds (Windows 3.1, 640×480 VGA scherm, 16 kleuren, weet u nog?) een handige optie om het scherm optimaal te gebruiken. Het 14″ scherm met 4:3 verhouding had niet zoveel nuttige leeslengte en resolutie dat zinnen te lang werden. En met maximaliseren kreeg je een paar extra pixels vrij (de rand van het venster vervalt) die je goed kon gebruiken voor je WYSIWYG tekstverwerker met wel 20 knoppen in de balk.

Hoe anders is het tegenwoordig: 22″ schermen, 16:9 beeldverhouding, resoluties van 1920×1080 pixels… Was op een 14″ scherm de breedte 28cm, een 22″ breedbeeldscherm is ruim 48cm breed! De ogen moeten dus een behoorlijke afstand afleggen om van voor naar achter over een regel te gaan als het scherm gemaximaliseerd wordt. Bedenk dat in kranten en tijdschriften de regellengte tot minder dan 10cm beperkt wordt! Het is dus geen goed idee om over de volle breedte te lezen.

Hoge resolutie is beter! Sommige mensen (opvallend veel 50+) hebben een lagere resolutie op hun scherm ingesteld, omdat anders ‘de lettertjes zo klein zijn’. Dat is jammer, want daarmee neemt de kwaliteit (en daarmee leesbaarheid) van de letters af. Zeker met een LCD monitor met een digitale aansluiting (waar pixels eigenlijk 1:1 gemapped zouden moeten worden met de videokaart voor de optimale kwaliteit) gaat de kwaliteit zo ver achteruit dat rustig lezen onmogelijk is. Pak liever het probleem aan door de oorzaak (te kleine font voor de schermresolutie) aan te pakken. Kies dus in Windows liever ‘Grote Letterype’ thema’s. Helaas kunnen niet alle programma’s hier nog goed mee overweg, maar meestal is daar wel een mouw aan te passen.

Met een hoge resolutie en een LCD scherm is ook Cleartype te gebruiken. Hiermee worden letters nog scherper (en rustiger) weergegeven, wat het lezen weer aangenamer maakt. Hoe hoger de resolutie, hoe minder Cleartype hoeft te doen om de letters van scherpe randen te voorzien.

Over letters met scherpe randen gesproken: het helpt vreselijk als een lettertype geschikt is voor weergave op een scherm. Fonts zoals Verdana doen het aanmerkelijk beter dan Times New Roman. En wil je een schreef-lettertype gebruiken (een ‘serif font’), dan is Georgia een goede optie. Drukletter zijn nu eenmaal wat anders dan scherm-letters. Veel verschil tussen ‘dun’ en ‘dik’ in een letter ziet er chique uit, maar komt op een scherm de leesbaarheid niet ten goede (trouwens bij een kleine drukletter ook niet…)

Contrast is belangrijk, en dan bedoel ik een goed contrast, niet noodzakelijkerwijs een HOOG contrast. Zwart op wit (zo zit ik nu te typen)  is eigenlijk niet optimaal. Een donkere ondergrond met een niet te felle grijze letter is rustiger. Zorg in ieder geval dat je bureaublad donker is en haal alle overbodige vensters (en ikonen) weg uit je beeld. (TIP: verberg ze achter je werkvenster!) Kijk maar eens hoe ‘Readability’ en ‘Q10′ dat doen! Zorg ook voor goede verlichting op je kantoor, zonder spiegeling in je scherm (ik hou niet van glossy schermen, ondanks hun betere kleurweergave…). TIP: draai je contrast en helderheid eens wat minder hoog als je veel moet lezen!

Lees je veel PDF bestanden? Zoek eens uit wat Adobe Reader kan om op jouw scherm het best leesbare plaatje te leveren. Twee pagina’s in één scherm kan handig zijn en overzicht geven, maar alleen als je resolutie hoog genoeg is om een leesbare letterhoogte over te houden. Met de zoom-factor kun je een mooie balans zoeken tussen leesbaarheid en overzicht. De optie ‘online lezen’ kan daarbij ook al helpen. Afhankelijk van het document kan het bij Adobe Reader juist wel handig zijn om twee pagina’s te tonen en op ‘volledig scherm’ te werken. In de praktijk lees ik zo echter maar zelden. Een vertikaal scherm is misschien wel de beste oplossing als je veel papier-PDF leest op je computer. TIP: dit kun je vaak gewoon instellen in je video-driver en de betere schermen laten zich eenvoudig draaien!

eReaders zijn beter! Ik heb er helaas nog niet veel ervaring mee, maar uitgaande van wat ik gezien heb met eInk schermen, is het lezen op zo’n ding prettiger. Beperkt contrast, weinig licht, grote scherpte en niet te lange regels (maar een hoog scherm!) zijn hier de key features die voor leesbaarheid zorgen. Probeer daarom dit te realiseren op je desktop computer!

Een goede zithouding is heel belangrijk. Van nature heb ik de neiging om onderuit te zakken op een stoel. Daardoor krijg ik last van mijn onderrug spieren. Die lijken vast te gaan zitten en als ik vervolgens een uurtje of wat loop, merk ik dat ze erg zeer gaan doen. Met een goede stoel en zithouding voorkom je dit soort klachten kennelijk, dus ben ik op aanraden van mijn vrouw overgestapt op een Swopper in plaats van een gewone stoel. Door de flexibele poot en het ontbreken van een rugleuning is onderuit zitten niet mogelijk. Ik moet dus rechtop zitten en mijn rug rechthouden en dat helpt om mijn onderrugspieren te trainen en te sparen. Sinds ik de Swopper gebruik (nu bijna een jaar) heb ik inderdaad veel minder last van mijn onderrug. Wel vind ik het zitvlak wat hard, dus krijg ik soms last van ‘zadelpijn’.

Wat ook helpt, is niet te lang achtereen in dezelfde houding zitten. Workrave (een open source en gratis variant op Workpace) dwing ik mezelf om regelmatig pauzes te houden in mijn werk. Elke 20 minuten houdt ik een pauze van 20 seconden, een zogenaamde micropauze. In de standaard instellingen is de micropauze elke 10 of zelfs 5 minuten. Dat is te snel voor mij, want het onderbreekt mijn concentratieboog en haalt me dus uit mijn productieve cyclus. De standaard pauzetijd van 10 seconden heb ik daarom verdubbeld. Daarnaast houd ik elk uur, geholpen door Workpace een rustpauze van 10 minuten. Dat lijkt lang, maar is in de praktijk een mooi moment voor het halen van een kopje thee, even de benen te strekken of in een andere houding een krantje te lezen of de kast op te ruimen. Als je maar even beweegt! Mijn werkdag wordt tot 6 uur schermwerk beperkt door Workrave. Daar houdt ik me niet altijd aan, maar de limiet haal ik nooit op m’n kantoor.

Om minder te hoeven tikken, gebruik ik vaak afkortingen die door Autohotkey omgezet worden naar volzinnen. Het helpt niet veel, maar samen met het voordeel dat ik niet steeds dingen als mijn BTW nummer op hoef te zoeken, is het toch een zinvolle aanvulling.

Verder is mijn bureau ingericht om lekker aan te kunnen werken: mijn tweede beeldscherm staat op de goede hoogte, laptop staat in een steun zodat het scherm ook op hoogte is, ik werk met een los toetsenbord (vlak op tafel, niet met de pootjes omhoog!) en een lasermuis die héél snel staat ingesteld, zodat ik minder ‘meters’ maak voor hetzelfde werk. Ik maak geen gebruik van een muismat, en heb dus ook niet zo’n gel-bolletje waardoor m’n pols vast komt te liggen. Dat is namelijk ook slecht voor je onderarm spieren! Verder maak ik veel gebruik van sneltoetsen om zo min mogelijk tussen toetsenbord en muis te hoeven bewegen.

Ons kantoor is ruim en behoorlijk licht. Met grote ramen aan twee zijden, en altijd licht aan zorgen we voor een lichte uitstraling en klimaat, dat werkt voor mij erg opwekkend. Ook hebben we planten staan: wel vijf voor een kantoor van 44m2. Voldoende frisse lucht is belangrijk voor de concentratie en de gezondheid. En af en toe een wandeling buiten, tijdens de pauze zorgt ook voor een frisse neus, helpt om het hoofd leeg te maken en voorkomt dus gezondheids-ellende.

Je krijgt maar één lichaam en daar moet je je hele leven mee doen. Een kantoorbaan is misschien lang niet zo belastend als bijvoorbeeld een baan als stratenmaker of betonvlechter, maar ook aan een bureau kun je een kapot lichaam overhouden. Wees daarom zuinig op je spieren en zorg dat je alles doet wat in je vermogen ligt om CANS of RSI te voorkomen!

Mij afleiden is niet moeilijk: dat probleem heb ik al sinds ik op de basisschool zat en dat zal ook wel nooit meer veranderen. Wil ik echter goede (kwalitatieve en quantitatieve) output genereren, dan is concentratie een vereiste. Met een concentratieboog van zo’n 20 minuten kan ik heel wat output genereren op een productieve dag. Maar, zoals gezegd, heb ik dan een omgeving zonder afleiding nodig.

Op Lifehacking.nl kwam ik laatst een artikel tegen over ommwriter. Hiermee wordt een MAC omgetoverd tot een simpele typemachine, zonder eye-candy en puur gericht op productief typen, tekst produceren. Ook Writeroom wordt genoemd in dit artikel. De essentie: een volledig scherm, waarop tekst staat in een voor de ogen goede contrastverhouding en breedte. De enige ‘candy’ die je krijgt, is een licht plaatje op de achtergrond, wellicht een scrollbar en rustgevende geluiden.

Voor mij ideaal, maar wel met een paar probleempjes:
1) ik heb geen MAC, en wil er voor dit programma ook geen aanschaffen (jaja, ik weet het: een MAC is véél productiever, beter, mooier, sneller…)
2) ik hoef geen rustgevende geluiden, ik zeg m’n eigen iPod wel aan, eventueel via mijn noise-canceling Bose headphones… lekker stil en precies de muziek die ik wil.

Dus maar even gekeken naar wat er voor Windows beschikbaar is. Daarbij ben ik tegen Q10 aangelopen. Eigenlijk net zoiets als ommwriter, maar dan nog minimalistischer. Deze tekst typ ik nu in Q10, met de nieuwste CD van Caro Emerald op de achtergrond (via m’n skype USB headset van Logitech, dus nog wel last van achtergrondgeluid) en ik moet zeggen dat het leuk werkt. Het scherm is helemaal zwart, op de tekst in het midden na. Die is standaard oranje (zoals op een oude amber monitor) maar heb ik net even op groen gezet (phosphor monitor) met als lettertype Georgia (schreefletter die ontworpen werd voor gebruik op een scherm). Ik zal ook licht- op donkergrijs eens proberen.

Tot nu toe werkt het goed, ik ben producties en heb in weinig tijd bijna 3.000 tekens ‘op papier’ gekregen. Dat is equivalent aan twee pagina’s tekst. De concentratie kan ik prima opbrengen, alleen het configureren van het programma zelf haalt me uit de concentratie (en Workrave, dat om de 20 minuten een micro-pauze inlast om RSI te voorkomen, een groot gevaar bij een productieve inrichting van je computer!)

De overige mogelijkheden van Q10 zijn ook super: targets voor tijd, of aantal woorden stellen, teksten vervangen (automatisch uitbreiden van veel getypte tekst, et cetera) en een spellchecker die ook in het Nederlands kan werken. Ik denk dat ik voorlopig Q10 maar eens bij m’n favorietenlijstje ga zetten als ik niet-computer gerelateerde tekst wil maken. Overigens gebruik ik voor PHP bestanden, configuratie files en andere ASCII bestanden altijd Notepad++.

ps: om fatsoenlijke witregels tussen de alinea’s te krijgen, moet je plakken in de HTML pane van MCE… jammer…